“Bilmiyorum” kutusu: Yapay zekâ etkinliğinde belirsizlik nasıl konuşulur?

Bir gruplama oyununda her kartı mutlaka iki kutudan birine koymak zorunda mıyız? Oyunun kuralı buna izin veriyorsa üçüncü bir alan açabilirsiniz: “Henüz karar vermedim.” Bu alan, cevabı bilmeyen çocuğu ayırmak için değil; eldeki bilginin karar vermeye yetmediği örnekleri konuşmak için kullanılabilir.

Belirsiz örneği görünür kılın

Önce net daire ve kare kartlarıyla iki grup kurun. Sonra bir bölümü kapatılmış şekil kartı gösterin. Görünen parça her iki şekle de ait olabilir. Çocuğa sadece “Hangi kutu?” diye sormak yerine “Karar vermek için daha ne görmen gerekiyor?” diye sorun.

Çocuk kapalı bölümün açılmasını isteyebilir. Bu yeni bilgiyle kararını değiştirebilir veya önceki tahminini doğrulayabilir. Buradaki amaç doğru şekli hızla tahmin etmek değil, bilginin eksik olduğunu fark edip gerekli soruyu belirlemektir.

Kararsızlık ile yanlışlığı ayırın

Bir kartı belirsiz alana koymak, onun yanlış olduğu anlamına gelmez. O anda kullanılan açıklama veya görülen özellik yeterli olmayabilir. Kutunun adını “Kötü kartlar” veya “Başarısızlar” yapmayın. Böylece nesneye ilişkin bilgi durumu, çocuğa ilişkin bir etikete dönüşmez.

İkinci turda şekli tamamen görünür ama alışılmadık bir nesne ekleyin. Çocuk mevcut grupların dışına çıkmayı önerebilir. Bu kez eksik görüntü değil, yetersiz grup tanımı söz konusudur. İki durum farklı sorular gerektirir.

Robotik projeye nasıl bağlanır?

Bir modelin kararından emin olunmayan durumda robotun durması veya insan kontrolü istemesi, örnek bir tasarım seçeneği olabilir. Ancak masa üstü oyun gerçek bir modelin güven ölçümünü hesaplamaz. Benzetmenin sınırı açıklanmalıdır: Oyunda “Karar için yeterli bilgi var mı?” sorusunu görünür kılıyoruz.

Alanya’da Yonga Akademi’nin ekransız yapay zekâ yaklaşımını incelerken çocukların yanlış veya belirsiz sonuçlarla nasıl karşılaştığını sorun. Eğitim yalnız her soruya bir cevap üretmek değildir. Bazen daha iyi çalışma, hangi bilgi eksik diye sorabilmek ve yeterli bilgi gelene kadar kararı açık bırakabilmektir.