Türkiye'de Çocuklar için Robotik ve Yapay Zekâ Yarışmaları: Yaşa Göre Rehber

Türkiye'de çocukların katılabileceği robotik ve yapay zekâ yarışmaları, 4 yaşındaki bir çocuğun LEGO ile tema keşfettiği festivallerden lise öğrencilerinin otonom araç geliştirdiği ulusal finallere kadar uzanır. Başlıca programlar FIRST LEGO League, WRO Türkiye (Dünya Robot Olimpiyatı), Robotex Türkiye, Uluslararası MEB Robot Yarışması, TEKNOFEST ve TÜBİTAK 2204-B / 4006 programlarıdır. Bu rehberde her birini yaş, format ve düzenleyen kurum açısından karşılaştırıyor, çocuğunuz için nasıl seçim yapacağınızı anlatıyoruz.

Yarışma takvimleri, ücretler ve kurallar her yıl güncellenir; bu yazıdaki bilgiler 2026 sezonuna dayanır. Başvuru öncesinde her yarışmanın resmi sitesini kontrol edin.

Bir bakışta: yarışmalar, yaşlar ve formatlar

FIRST LEGO League (4-16 yaş)

En küçük yaştan başlayan program. Discover (4-6) ve Explore (6-10) yarışma değil; çocuklar LEGO Education setleriyle bir model yapar, bir parçasını programlar ve festivalde anlatır. Challenge (9-16) ise robot oyunu, yenilikçi proje ve temel değerlerin birlikte değerlendirildiği bir turnuvadır. Türkiye'de Bilim Kahramanları Derneği yürütür; kayıtlar Ağustos-Eylül'de açılır. Ayrıntılar için FIRST LEGO League Nedir? yazımıza bakın.

Kime uygun: Araştırmayı, anlatmayı ve takım hâlinde çalışmayı seven çocuklar; küçük yaşta yarışma baskısı istemeyen veliler.

WRO Türkiye: Dünya Robot Olimpiyatı (8-19 yaş)

World Robot Olympiad, Türkiye'de 2014'ten beri Bilim Kahramanları Derneği tarafından uygulanır ve sezon Şubat'tan Kasım'a sürer. Dört alan ve dokuz klasman vardır:

• RoboMission: LEGO tabanlı otonom robotla oyun masasındaki görevleri tamamlama. Küçükler 8-12, Yıldızlar 11-15, Gençler 14-19 yaş.
• Geleceğin Mucitleri: Sezon temasına uygun, herhangi bir malzemeyle geliştirilen robotik çözüm projesi. Aynı üç yaş klasmanı.
• RoboSpor: İki takımın otonom robotlarının karşılıklı oynadığı robot sporları (yakan top, tenis). 11-19 yaş.
• Geleceğin Mühendisleri: Otonom araç yarışı. Yıldızlar 14-18, Gençler 18-22 yaş.

Ulusal finalde dereceye giren takımlar dünya finaline katılma hakkı kazanır.

Kime uygun: FIRST LEGO League Explore'u tamamlamış, otonom robot görevlerine hazır 8 yaş ve üzeri çocuklar; rekabetle projeyi dengeli isteyen aileler.

Robotex Türkiye (yaş sınırı yok)

Estonya merkezli Robotex International'ın Türkiye elemeleri. LEGO Sumo ve LEGO Çizgi İzleyen gibi başlangıç kategorileri çocuklar için, mini sumo, labirent ve drone gibi kategoriler ileri seviye için. Bölgesel yarışmalar, ulusal şampiyona ve Estonya'daki uluslararası final şeklinde ilerler. Takımlar kendi robotlarıyla katılır. Ayrıntılar: Robotex Türkiye Nedir?

Kime uygun: Sonucu sahada hemen görmek isteyen, rekabetten hoşlanan çocuklar; kısa hazırlıkla ilk yarışma deneyimi arayan takımlar.

Uluslararası MEB Robot Yarışması (ortaokul ve üzeri)

Millî Eğitim Bakanlığı'nın TÜBİTAK ve TİKA iş birliğiyle düzenlediği, 16 kategorili ulusal yarışma. Ortaokul, lise ve üniversite takımları danışman öğretmenle katılır; ilkokul katılamaz. Ortaokul için çizgi izleyen, tasarla-yap ve mini sumo temel kategorileri uygundur. Başvuru ücretsizdir ve okul bünyesinde yapılır. Ayrıntılar: Uluslararası MEB Robot Yarışması Nedir?

Kime uygun: Okul kulübü olan, danışman öğretmeni bulunan ortaokul ve lise takımları.

TEKNOFEST (ilkokuldan üniversiteye)

Türkiye'nin en büyük teknoloji festivali; 2026'da 52 ana ve 127 alt kategoride yarışma düzenlendi. Çocuklar için öne çıkan yarışmalar:

• İnsanlık Yararına Teknolojiler, İlkokul Seviyesi: En fazla 6 kişilik takımlar; doğa-çevre-sürdürülebilirlik, astronomi-uzay-havacılık ve sağlıklı yaşam kategorileri. Süreç: ön değerlendirme raporu, çevrim içi sunum, final etkinliğinde prototip sunumu.
• İnsanlık Yararına Teknolojiler, Ortaokul Seviyesi: Dört kategoride benzer süreç.
• Eğitim Teknolojileri Yarışması: İlkokuldan üniversiteye tüm kademelere açık.

TEKNOFEST yarışmaları robot performansı değil, proje ve prototip temellidir; rapor yazma ve sunum becerisi belirleyicidir. Başvurular genellikle kış aylarında kapanır, finaller sonbaharda yapılır.

Kime uygun: Bir sorunu araştırıp çözüm geliştirmeyi seven, yazılı ve sözlü anlatımı güçlü çocuklar; robotu olmayan ama fikri olan takımlar.

TÜBİTAK 2204-B ve 4006 (ortaokul)

• 2204-B Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması: Biyoloji'den Yazılım'a 10 ana alanda bireysel veya küçük takım projeleri. Yapay zekâ ve robotik projeleri Yazılım ve Teknolojik Tasarım alanlarına başvurabilir. Bölge ve final sergileri vardır; ücretsizdir.
• 4006 Bilim Fuarları: 5-12. sınıf okullarının kendi bünyesinde düzenlediği, TÜBİTAK'ın maddi destek verdiği proje fuarları. Yarışma değil, sergi; çocuğun ilk "proje anlatma" deneyimi için idealdir.

Kime uygun: Deney tasarlamayı, veri toplamayı ve rapor yazmayı seven ortaokul öğrencileri; okul öğretmeninin desteklediği projeler.

Yaşa göre hangi yarışma?

• 4-6 yaş: FIRST LEGO League Discover. Yarışma değil, keşif. Bu yaşta ekransız etkinlikler ve oyun temelli STEM yeterlidir.
• 6-8 yaş: FIRST LEGO League Explore. İlk model, ilk motorlu parça, ilk sunum; puanlama yok.
• 8-10 yaş: Explore'a ek olarak WRO RoboMission Küçükler veya Robotex LEGO Sumo. İlk gerçek yarışma deneyimi.
• 11-14 yaş: FIRST LEGO League Challenge, WRO Yıldızlar, MEB Robot Yarışması temel kategorileri, TEKNOFEST ortaokul, TÜBİTAK 2204-B. Bu yaşta çocuk kendi verisiyle model eğitip robota bağlayabilir; yapay zekâ içeren projeler öne çıkmaya başlar.
• 15-17 yaş: WRO Gençler ve Geleceğin Mühendisleri, MEB ileri kategoriler, TEKNOFEST lise yarışmaları, Robotex ileri kategoriler.

Yarışma seçerken beş ölçüt

1. Format: Performans yarışı mı (Robotex, MEB, WRO RoboMission), proje yarışı mı (TEKNOFEST, 2204-B, FLL projesi)? Çocuğun karakterine göre seçin.
2. Zaman: FIRST LEGO League ve WRO aylar süren sezonlardır; Robotex birkaç haftalık odaklı hazırlıkla mümkündür.
3. Maliyet: Set gerektiren programlarda (FLL, WRO) başlangıç maliyeti daha yüksek; MEB, TEKNOFEST ve TÜBİTAK'ta başvuru ücretsiz, robot maliyeti takıma ait.
4. Danışman: MEB için öğretmen zorunlu; diğerlerinde veli veya kurs eğitmeni koç olabilir.
5. Çocuğun rolü: Robotu ve projeyi çocuk yapmalı, yetişkin rehber olmalı. Jüri, çocuğun anlatamadığı robotu kolayca fark eder.

Yarışmalara hazırlık için temel beceriler

Hangi yarışma seçilirse seçilsin üç temel beceri ortaktır: sensörle algılayıp karar veren robot mantığı, blok tabanlı kodlama ve bir fikri anlatabilme. Yapay zekâ içeren projelerde buna kendi verisiyle model eğitme eklenir. Yonga Akademi'nin yaşa göre programları bu sırayı izler: 6 yaşta ekransız algoritma oyunları, 7-10 yaşta gerçek robotla kodlama ve ilk yapay zekâ modeli, 11-14 yaşta kendi verisiyle model eğitip otonom robot projesi. Yarışmaya giren bir çocuk için bu programlar, takım süresinin robota ve projeye harcanmasını sağlar.

Kısaca Türkiye'deki çocuk robotik yarışmaları

Türkiye'de çocuklar 4 yaşından itibaren FIRST LEGO League ile başlayabilir; 8 yaşından sonra WRO ve Robotex ile gerçek yarışmaya geçebilir; ortaokulda MEB Robot Yarışması, TEKNOFEST ve TÜBİTAK 2204-B seçenekleri açılır. Performans yarışları sahada anında sonuç verir, proje yarışları araştırma ve anlatım becerisini ödüllendirir. Doğru seçim çocuğun yaşına, rekabete bakışına ve ailenin ayırabileceği zamana göre yapılmalı; her durumda robotu ve projeyi çocuk yapmalıdır.